Food Safety

คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับสำนักงานวิจัยระบบสาธารณสุข ศึกษาผลกระทบต่อสุขภาพจากการทำเกษตรแบบมีสัญญาผูกพัน และภาวะการเจ็บป่วยของคนไทยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช พบว่ารากเหง้าของปัญหาสุขภาพของชาวบ้านแท้จริงแล้วเกิดจาก การเอาเปรียบและหลอกลวงกันในระดับโลก อย่างแยบยลและเรื้อรังมายาวนาน ขณะนี้สินค้าอาหารไทยถูกขึ้นบัญชีดำห้ามนำเข้าหลายชนิด โดยเฉพาะเนื้อไก่ เนื้อหมู กุ้ง รวมทั้งพืชผักผลไม้ตระกูลส้ม ถูกห้ามนำเข้าในยุโรป สหรัฐฯ ญี่ปุ่น และสิงคโปร์ อาหารกระป๋องถูกตีกลับอีกมากมายหลายชนิดเนื่องจากตรวจพบสารเคมีปนเปื้อนเกินมาตรฐาน ในขณะที่พบสินค้าเกษตรนับร้อยมียาฆ่าแมลงปนเปื้อน


นโยบาย food safety โดยกระทรวงสาธารณสุขเป็นสิ่งที่ผู้บริโภคคนไทยทุกคนอยากเห็นและสนับสนุนให้เป็นจริง แต่ถ้าหากย้อนกลับมาพิจารณาถึงโครงสร้างการผลิต แบบแผนเทคโนโลยีการเกษตรและการตลาด ซึ่งเป็นต้นทางของผลิตภัณฑ์อาหารต่างๆ จะพบว่าคงเป็นเรื่องไม่ง่ายนักที่จะผลักดันให้นโยบาย food safety เป็นจริง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะภาคการเกษตรของไทยได้ตกอยู่ภายใต้การครอบงำของบรรษัทข้ามชาติและบริษัทธุรกิจเกษตรขนาดใหญ่อย่างสิ้นเชิง อันเป็นผลจากนโยบายการพัฒนาเกษตรตามแนวทางการปฏิวัติเขียวที่มุ่งเน้นส่งเสริมการทำเกษตรเพื่อส่งออกที่พึ่งพาปุ๋ยเคมีสารเคมีมายาวนานกว่า 30 ปี

การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นมากเป็นลำดับ โดยบริษัทที่ครอบครองตลาดสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทย ก็คือกลุ่มเดียวกับที่ครอบครองตลาดสารเคมีเกษตรของโลก ซึ่งเป็นกลุ่มบรรษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ที่ผูกขาดธุรกิจสารเคมีปราบศัตรูพืช เมล็ดพันธุ์ ยาและเวชภัณฑ์ รวมไปถึงเทคโนโลยีชีวภาพ ได้แก่ เอสตราเซเนกา, ดูปองต์, มอนซานโต้, โนวาร์ตีส, เอเว็นตีส และซินเจนต้า เป็นต้น โดยกลุ่มบรรษัทเหล่านี้ได้ผูกขาดตลาดสารเคมีปราบศัตรูพืชของโลกกว่า 60% อีกทั้งผูกขาดเทคโนโลยีชีวภาพและผูกขาดพันธุ์พืชแปลงพันธุกรรมไว้ทั้งหมด


สถานการณ์การส่งออกในเรื่องผลิตภัณฑ์อาหารในขณะนี้ มีหลายชนิดที่ประเทศคู่ค้าสำคัญของไทยอย่างเช่นสหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และสิงคโปร์ ไม่ให้นำเข้า โดยเฉพาะอาหารสดซึ่งยังมีการตรวจพบของสารเคมีในเนื้อสัตว์อยู่ในปริมาณมาก ได้แก่ กุ้ง ไก่ เนื้อหมู ซึ่งประเทศในแถบยุโรป สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น รวมทั้งสิงคโปร์ ยังไม่ให้นำเข้าเนื้อสัตว์ทั้งเนื้อสด เนื้อแช่แข็งจากไทย โดยให้เหตุผลว่าประเทศไทยยังมีการแพร่ระบาดเรื่องโรคมือเท้าเปื่อยอยู่ และมีปริมาณยาปฏิชีวนะตกค้างในอาหารเกินมาตรฐานที่กำหนด ทั้งนี้ประเทศคู่ค้าดังกล่าวระบุว่าหากไทยจะส่งเนื้อสัตว์เข้ามาจำหน่ายจะต้องผ่านกระบวนการทำเป็นอาหารแปรรูปสำเร็จรูป เช่น แฮม ไส้กรอก ก่อนจึงจะสามารถนำเข้าได้

ขณะที่สถานการณ์การส่งออกผลไม้ในขณะนี้พบว่า มีผลไม้ไทยหลายชนิดไม่สามารถส่งไปยังต่างประเทศได้เลย ที่ร้ายแรงที่สุดคือ ผลไม้ตระกูลส้ม มะนาว ทั้งนี้เพราะมีการตรวจพบว่ามีการใช้ยาฆ่าแมลงในปริมาณสูงมาก ซึ่งประเทศไทยเองก็ยังไม่มีเทคนิคและกระบวนการที่กำจัดยาฆ่าแมลงที่ปะปนอยู่ในเนื้อส้มได้ สำหรับกรณีมังคุดเพิ่งผ่านการเจราจาข้อตกลงได้เมื่อเร็วนี้ สามารถนำไปขายในประเทศญี่ปุ่นได้ ซึ่งมีการเจรจาถึง 10 ปี ตอนนี้ยอมรับได้ ในขณะที่ในอเมริกายังกีดกันไม่ให้นำทุเรียนเข้าเพราะตรวจพบว่ามีสารเคมีปะปนอยู่สูงในเปลือกสูง


กล่าวโดยสรุป ปัญหาสำคัญของการส่งออก คือ กลุ่มอาหารมีกระบวนการผลิต ซึ่งต้องใช้สารเคมี ยาฆ่าแมลง มาใช้ในกระบวนการผลิตถูกกีดกันไม่ให้นำเข้าไปในต่างประเทศ โดยหลายประเทศอ้างว่าประเทศไทยมีผลิตภัณฑ์ที่มีสารตกค้างในระดับที่รุนแรง ซึ่งแต่ละปีมีการส่งคืน และทำลายไปเป็นหลายล้านตัน โดยนอกจากเนื้อสัตว์ประเภท ไก่ กุ้ง และผักผลไม้ แล้วยังมีผลิตภัณฑ์อาหารกระป๋อง ซึ่งมีการตรวจพบสารปนเปื้อนที่ตกค้างอยู่สูงในกระบวนการผลิต ปัญหาสารเคมีตกค้างในสินค้าเกษตรกรรมถือว่ายังรุนแรงและมีนับร้อยชนิด ทั้งส่วนที่เป็นวัตถุดิบที่จะนำมาปรุงอาหารส่วนที่เป็นอาหารที่แปรรูป และส่วนที่เป็นอาหารที่ปรุงสำเร็จโดยอาหารแปรรูปต้องมีระบบของอย.ควบคุมดูแลอยู่ให้เข้มแข็ง สำหรับอาหารปรุงสำเร็จจะมีการรณรงค์ด้านสุขาภิบาลอาหารโดยมีโครงการ อาหารสะอาด รสชาติอร่อย หรือ clean food good taste

นอกจากนี้จะต้องดูแลจุดจำหน่ายอาหารทั้งตลาดสดและซุปเปอร์มาเก็ต ซึ่งต้องไม่มีสารอันตรายปนเปื้อน 6 ชนิด คือ สารเร่งเนื้อแดง บอแรกซ์ ฟอร์มาลิน สารกันราหรือกรดซาลิซิลิค สารฟอกขาว และสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในระดับเกินกว่ามาตรฐานกำหนด รวมทั้งสารตกค้างที่เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่มคลอแรมเฟนิคอลและไนโตรฟูแรม

FOR MORE INFORMATION

national institute of allergy and infectious diseases national institutes of health 31 center drive, msc 2520 bethesda, md 20892-2520 http://www.niaid.nih.gov ลดความอ้วน

national library of medicine medlineplus 8600 rockville pike bethesda, md 20894 1-800-338-7657 http://medlineplus.gov อาหารลดน้ำหนัก

u.s. centers for disease control and prevention national center for infectious diseases division of bacterial and mycotic diseases atlanta, ga 30333 1-888-232-3228 http://www.cdc.gov ลดน้ำหนัก

u.s. department of agriculture food safety and inspection service 1400 independence avenue sw, room 2932-s washington, dc 20250-3700 1-800-535-4555 or 202-720-3333 tty: 1-800-256-7072 http://www.fsis.usda.gov ลดหน้าท้อง

u.s. environmental protection agency 1200 pennsylvania avenue, nw washington, dc 20460 202-260-2090 http://www.epa.gov ลดต้นขา

u.s. food and drug administration center for food safety and applied nutrition 5100 paint branch parkway college park, md 20740-3835 1-888-safefood (1-888-723-3663) http://vm.cfsan.fda.gov/list.html ลดขา http://www.cfsan.fda.gov/~dms/fsterrqa.html สมุนไพร (food safety and bioterrorism)

federal, state, and local government information: http://www.foodsafety.gov โรคเบาหวาน

world health organization avenue appia 20 1211 geneva 27 switzerland 41-22-791-21-11 http://www.who.int โรคความดัน

ที่มา : นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

Links: ------ ลดความอ้วน http://www.niaid.nih.gov อาหารลดน้ำหนัก http://medlineplus.gov ลดน้ำหนัก http://www.cdc.gov ลดหน้าท้อง http://www.fsis.usda.gov ลดต้นขา http://www.epa.gov ลดขา http://vm.cfsan.fda.gov/list.html สมุนไพร http://www.cfsan.fda.gov/~dms/fsterrqa.html โรคเบาหวาน http://www.foodsafety.gov โรคความดัน http://www.who.int